Hoa Kỳ thông qua chuẩn Office Open XML IS 29500 thành chuẩn quốc gia

Hôm qua, cuộc bỏ phiếu chấp thuận chuẩn Office Open XML ISO/IEC 29500 là chuẩn dữ liệu văn phòng quốc gia của Hoa Kỳ đã kết thúc với 12 phiếu thuận, 2 phiếu trắng và 4 phiếu không tham gia. Kết quả cuộc bỏ phiếu này có thể tham khảo tại đây http://ballot.itic.org/itic/tallyvote.taf?function=vote&committee=INCITS&ballot_id=3025&_UserReference=B1C55B9B4013124949E6A7C5

Như vậy chuẩn Office Open XML IS29500 đã trở thành chuẩn công nghệ mới nhất của Cơ quan chuẩn quốc gia Hoa Kỳ (ANSI).

Đề xuất chuẩn Office Open XML của Microsoft là một sự kiên công nghệ gây tranh cãi nhất trong 2 năm 2007-2008. Bắt đầu từ việc thông qua chuẩn ECMA-376, và được ECMA đệ trình lên ISO với số hiệu 29500, trải qua 2 cuộc bỏ phiếu 1/9/2007 và 1/4/2008 cuối cùng đã được thông qua thành chuẩn ISO/IEC 29500. Việt Nam đã bỏ phiếu trắng trong cả 2 lần bầu chọn.

2nd Document Freedom Day tại Hà Nội, 25 tháng 3 năm 2009

Ngày 25 Tháng 3 vừa qua, Hội Trường Trung tâm Tin học Pháp ngữ, ngày “Document Freedom Day” lần thứ 2 đã được tổ chức với sự tham gia của đông đảo các chuyên gia Công nghệ Thông tin đã và đang làm việc với các định dạng mở của văn bản (Open Document Formats), các cộng đồng phần mềm nguồn mở và các bạn sinh viên. Chương trình như sau:

• Open Document format (ODF): định dạng tài liệu văn phòng
• Kinh nghiệm chuyển đổi sang OpenOffice.org từ tỉnh Bắc Giang
• Kế họach CNTT ngành giáo dục với PM Mã nguồn mở
• LaTeX: định dạng tài liệu khoa học
• Giới thiệu về Office Open XML
• BibTeX: đinh dạng biểu ghi khoa học

Nhờ có sự giúp đỡ nhiệt tình, vô tư của anh Vũ Đỗ Quỳnh – Giám đốc Trung tâm Kỹ thuật Số thuộc Tổ chức Đại học Pháp ngữ tôi đã có cơ hội tiếp xúc với cộng đồng nguồn mở và ODF, trình bày một bài ngắn về Office Open XML (ISO/IEC 29500).

Sau bài trình bày, tôi nhận được khá nhiều câu hỏi từ anh Lê Trung Nghĩa và một số bạn hoạt động trong phong trào phần mềm nguồn mở. Đại ý các câu hỏi xoay quanh vấn đề tính tương thích của OOXML về việc đóng gói các định dạng nhị phân như hình ảnh, âm thanh, hoặc các khối macros trong tài liệu. Những câu hỏi này thực ra đã được đề cập đến khá nhiều lần khi chuẩn OOXML ECMA 376 còn đang được đệ trình để thông qua ISO. Thực chất vấn đề nêu ra không nằm trong tính khả thi về mặt kỹ thuật của việc đóng gói các mã nhị phân mà là những nghi ngại về tính mở của chuẩn OOXML khi cho phép xuất hiện các dữ liệu nhị phân (có thể mở hoặc không) bên trong một đặc tả phải được coi là mở hoàn toàn cho người áp dụng (implementors).

Còn nhớ những điều tôi đã đọc trên các blog về tranh cãi này trong suốt quá trình kiểm nghiệm và thông qua của ISO, các cuộc tranh luận không dứt giữa 2 phe ủng hộ OOXML và ủng hộ ODF, tôi đã trả lời vắn tắt rằng, việc đóng gói các đoạn mã nhị phân trong tài liệu không ảnh hưởng bản thân quá trình xây dựng chuẩn và duy trì nó bảo đảm tính mở công bằng cho các implementors, nhưng chuẩn mở đó không áp đặt quy ước thực hiện (render) đoạn dữ liệu nhị phân đó. Còn tính mở của chuẩn là điều không cần tranh cãi, do nó đã được ISO thông qua và bây giờ được ISO duy trì. Tất cả các nhà phát triển ứng dụng đều có thể tham khảo chuẩn này và xây dựng ứng dụng cho riêng nhu cầu của mình.

Không yên tâm lắm về câu trả lời của mình tôi đã tìm lại những blog về các tranh cãi đó và đã tìm ra  một blog rất hay Office Open XML hoaxes trong đó có một bài viết nhan đề OOXML Hoax 7: The binary blob. Nguyên văn như sau:

Thường thấy chuẩn OOXML hay bị tranh cãi rằng đó là một chuẩn XML cho phép chữa các thành phần nhị phân. Trước đây, định dạng XML của Office 2003 quả thực có gắn kèm các đoạn nhị phân trong tệp, do những đòi hỏi định dạng chỉ cho phép chứa tài liệu trong một tệp XML. Với OOXML đã có sự thay đổi lớn về các lưu trữ đoạn mã nhị phân đó, nó được đặt vào một file tách rời nhưng được đóng gói trong cùng một gói tin nén.

Do đó vấn đề dữ liệu nhị phần bên trong XML đã trở thành quá khử? Không, không hẳn thế, ban vẫn có thể tìm nó tại đây

http://docs.oasis-open.org/office/v1.1/OS/OpenDocument-v1.1.pdf

Vâng, ngay ở đoạn giữa của đặc tả Opendocument. Nó được gọi là thành phần office:binary-data. Đặc tả này tham chiếu đến dữ liệu nhị phân được mã hóa base64 bên trong tệp tin XML.

ODF cho phép chứa dữ liệu nhị phân bên trong tệp XML, sao không thấy ai nhắc đến?

Technorati Tags: Document Freedom Day,DFD09,OOXML Hoaxes

A Quick Tour Of Open XML Formats

Check out this SlideShare Presentation:

A Quick Tour Of Open XML Formats

View more presentations from HollowKnight.

Open XML Formats For CIO's

Check out this SlideShare Presentation:

Open XML Formats For CIO's

View more presentations from HollowKnight.

Trò chơi với những con số (phần 2)

Nhân mấy hôm nay có người hỏi về việc áp dụng của chuẩn Office Open XML (nay là ISO 29500), đã được thông qua tại tổ chức International Standards Organization hồi tháng tư, lục lại những posts cũ về những tranh luận sôi nổi suốt từ tháng 8 năm 2007 đến tháng 4/2008, thật thú vị khi đọc lại Trò chơi với những con số đưa lại post Another update on ODF vs. OOXML file counts của tác giả Ben Langhinrichs đưa ra so sánh thú vị về sự phổ biến của khuôn dạng tài liệu giữa Open Document Format và Office Open XML Format, tôi thử làm vài phép tìm kiếm qua công cụ Google với cú pháp filetype:, kết quả như sau:

Format	Count (August 12, 2007)	Count (February 06, 2009)
ODT	90,400	119,000
ODS	21,600	26,100
ODP	50,700	37,500
Total ODF	162,700	182,600
DOCX	1010 (16% on Microsoft.com)	175,000 (1.29% on Microsoft.com)
XLSX	216 (2% on Microsoft.com)	58,100 (0.17% on Microsoft.com)
PPTX	767 (47% on Microsoft.com)	57,400 (7.47% on Microsoft.com)
Total OOXML	1993 (26% on Microsoft.com)	290,500 (2.98% on Microsoft.com)

Kết quả này thật là một minh chứng cho việc áp dụng của Office Open XML (ISO 29500) được đón nhận rộng rãi ở mọi nơi, bất chấp những nhận định đầy cảm tính của phe ủng hộ ODF.

OpenXML tiếng Việt đã có mặt tại nhà sách Tiền Phong

Bản dịch tiếng Việt của cuốn sách "OpenXML Explained" của tác giả Wouter van Vugt đã xuất hiện tài các nhà sách Tiền Phong ở Hà Nội.

Các bạn có thể tải về bản e-book tại đây

Microsoft loan tin thắng lợi của OOXML tại ISO

Office Open XML đã chính thức được thông qua trở thành chuẩn ISO 29500.

• Thông báo chính thức của ISO: ISO/IEC DIS 29500 receives necessary votes for approval as an International Standard
• Thông cáo của ECMA: ISO and IEC approve Office Open XML document format standard
• Thông cáo báo chí của Microsoft: http://www.microsoft.com/presspass/press/2008/apr08/04-01OpenXMLVotePR.mspx
• Tin do VnExpress đưa: Open Office XML trở thành chuẩn ISO

Cơ quan chuẩn Na Uy điều hành việc bầu chọn OOXML tại ISO

Dịch từ bản tiếng Anh của Stephen McGibbon Standard Norge responds to allegations.

Sự công kích nhận được sau khi chúng tôi thay đổi phiếu bầu từ “No with comments” về đề xuát OOXML (Office Open XML) thành “yes” sau cuộc họp của chúng tôi với Ủy ban Quốc gia về Công nghệ Thông tin, SN/K 185 vào thứ Sáu, 28 tháng 3 không phải là điều bất ngờ. Chúng tôi cũng dự kiến sẽ có những công kích nếu chúng tôi chọn giữ nguyên lá phiếu “no”.

Những yếu tố quan trọng với chúng tôi trong việc này là:

1. (1) Đề xuất của ECMA về chuẩn Open Office XML gửi tới ISO/IEC để chỉ định trở thành chuẩn ISO/IEC được tiến hành theo quy trình nhanh (fast-track procedure). Quy trình thẩm định nhanh được ISO sử dụng để chỉ định các chuẩn được phát triển bởi các tổ chức chuẩn hóa đã có các thỏa thuận hợp tác với ISO về các chuẩn ISO. Đó thường là những chuẩn công nghiệp đã được chấp thuận trên thị trưởng ở một mức độ nhất định. Việc đưa các chuẩn đó thành chuẩn ISO sẽ làm cho các chuẩn đó thành chuẩn mở để có thể duy trì và tiếp tục phát triển trong hệ thống ISO.
   OOXML là một bộ chuẩn phức tạp (với hơn 6000 trang) và việc áp dụng quy trình nhanh đối với tài liệu này là một yêu cầu bức thiết. Có rất nhiều tranh cãi xảy ra ở nhiều nước rằng liệu đó [quy trình nhanh] có phù hợp cho những việc như thế này hay không. Tuy nhiên quy trình này đã được chấp thuận như một phương pháp giải quyết chuẩn OOXML bởi ISO và IEC, một cách tập trung vào thời gian tháng 1 năm 2008.
2. (2) Trước khi OOXML được phát hành để bầu chọn, chuẩn tài liệu ODF đã được đề xuất bởi cơ quan chuẩn OASIS, và được thông qua một quy trình tương tự mà không gặp phải một ý kiến có vấn đề nào. ODF và OOXML về nhiều mặt được coi là các chuẩn tài liệu tương đương và vì lý do ODF đã trở thành chuẩn ISO, vấn đề được đặt ra là liệu ISO/IEC có nên có 2 chuẩn cạnh tranh với nhau. Câu hỏi này đã được ISO và IEC giải quyết trước đây vào năm 2007, cùng tuyên bố rằng không có sự mâu thuẫn giữa 2 chuẩn.
3. (3) Trong năm 2007, quy trình về OOXML đã thu hút nhiều sự chú ý của giới công nghệ thông tin Na Uy. Cuộc tranh luận nhanh chóng trở thành cuộc đấu giữa ủng hộ và phải đối. Hai vấn đề về việc sử dụng “quy trình nhanh” và việc duy trì các chuẩn song song lần lượt được thảo luận tại cơ quan chuẩn Na Uy Standard Norges SN/K 185 (mặc dù vấn đề đó đã được ISO giải quyết trước đó trong cùng năm). Mối quan tâm sâu sắc về vấn đề đó đã đưa đến việc mở rộng ủy ban chuẩn từ 6-7 thành viên lên 30 thành viên.
4. (4) Ý kiến của đông đảo mọi người về quy trình đề xuất chuẩn ISO có vai trò quan trọng. Đây là cơ hội để tất cả các bên tham gia phát biểu và đề xuất các cải tiến. Khi cơ quan chuẩn Na Uy Standard Norge gửi bản đề xuất để tham khảo ý kiến đã có 47 đóng góp, trong đó 38 ý kiến đồng ý (yes) và 9 ý kiến không (no). Như đã biết, nhiều ý kiến đồng ý là giống nhau và được thể hiện theo cách không thể nghi ngờ có sự can thiệp của Microsoft Na Uy. Tất cả các câu trả lời được ký từ những người gửi chính danh. Cơ quan chuẩn Na Uy Standard Norge không thể có quan điểm khác hơn những gì đã được trình bày bằng văn bản. Chúng tôi muốn thêm rằng, không có gì bất thường khi nhận được những thư trả lời giống nhau về các vấn đề tranh cãi, khi mà các bên tham gia cùng thảo luận và ủng hộ ý kiến lẫn nhau. Công bố của Na Uy về việc này đã được chuẩn bị sẵn sàng cho việc bầu lên ISO vào tháng 8 năm 2007. Tuy nhiên, vào thời điểm đó dù có những ý kiến trái ngược về vị trí của Na Uy, nhưng số đông ra ràng là muốn Na Uy biểu quyết no. Theo quy định của ISO, nêu thành viên nào muốn lá phiếu no được chấp thận phải có những ý kiến giải thích lý do biểu quyết no.
   Do đó trong cuộc họp ngày 28 tháng 3, ủy ban đã tập trung vào vấn đề xử lý các ý kiến đóng góp đã nhận được. Theo quy định của ISO, tất cả các ý kiến đóng góp dẫn tới việc phủ quyết đề xuất phải được xử lý sao cho những ý kiến đó sẽ được bổ sung vào đề xuất chuẩn. Kết quả là các thành viên có thể thay đổi biểu quyết của họ từ no sang yes, như đã diễn ra trong quy trình xử lý OOXML.
5. (5) Một chuẩn được chấp thuận phải được đa số các thành viên ISO thông qua. Tối thiểu 2/3 số thành viên của ủy ban tham gia phát triển chuẩn là đồng thuận, đồng thời không quá ¼ số phiếu phản đối. Cơ quan chuẩn Na Uy Standard Norge trước đây đã quyết định biểu quyết “no with comments” mặc dù kết quả điều trần là yes. Do đó kết luận được đưa ra là đồng thuận có điều kiện (conditional yes), như đã tuyên bố trong thông cáo báo chí ngày 31 tháng 8, 2007. Standard Norge nhấn mạnh sự cần thiết phải sửa đổi đề xuất chuẩn, thống nhất với các ý kiến của tiểu ban quốc gia và cơ chế biểu quyết “no with comments”.
6. (6) Theo quy định và điều lệ của ISO và IEC các ý kiến đóng góp của các ủy ban quốc gia sẽ được xử lý trong cuộc họp “Ballot resolution meeting” (BRM). Số lượng các ý kiến đóng góp (gần 3500) phải được xử lý trong một thời gian ngắn là một sự kiện đáng kế cho dù nhiều nước có số ý kiến đóng góp bằng nhau. Cuộc họp BRM đã được tổ chức một cách hiệu quả và đúng đắn, theo như đoàn đại biểu của Na Uy đánh giá, là thống nhất với quy định và điều lệ của ISO/IEC về cuộc họp BRM.
   Trước cuộc họp BRM các ý kiến đóng góp của Na Uy đã được xử lý như tất cả các ý kiến còn lại. Ban biên tập các tài liệu đệ trình đề xuất trở thành cơ sở cho cuộc họp BRM. Dĩ nhiên các ý kiến đóng góp của các quốc gia cũng được nêu ra. Các cuộc tranh luận tại BRM đã có kết quả là các ý kiến đóng góp của chúng tôi bao gồm cả các quyết định được hình thành ở đó.
7. (7) Trong toàn bộ công việc về chuẩn hóa mà Standard Norge tham gia là Standard Norge đã biểu quyết chính thức. Một quy định thông thường đối với các công việc quốc tế là chúng ta phải tuân thủ những đề xuất của tiểu ban cấp quốc tế khi đã có những đồng thuận. Đôi khi chúng ta chống lại số đông và có những lúc khi các ủy ban phản hồi ý kiên khó có thể trả lời là yes hay no. Trong trường hợp là no, chúng ta sẽ chọn abstain như quy trình chuẩn hóa. Với quy trình nhanh fast-track chúng ta phải thông báo rằng chúng ta sẽ thay đổi phiếu bầu ban đầu hay không, khi kết quả cuộc họp BRM được công bố.
8. (8) Vấn đề chính trong cuộc họp của ủy ban Chuẩn Na Uy vào ngày 28 tháng 3 là làm rõ nếu những ý kiến đóng góp của chúng ta đã được xem xét với mức độ chúng ta có thể thay đổi biểu quyết của Na Uy từ No sang Yes... Ngay trước cuộc họp 21 thành viên ủy bản đã ký một lá thư mở tới Standard Norge đòi hỏi tại sao Standard Norge nên biểu quyết no cho OOXML. Điều đó chứng to họ đã đặt vị trí trước khi ủy ban thảo luận xem những ý kiến của chúng ta đã được xem xét như thế nào. Thêm vào đó, bức thư còn chứa cả những cơ sở tranh luận đã được biết đến từ trước phản đối đề xuất chuẩn.
   Trong quá trình họp, tình hình cho thấy rõ ràng không thể đạt tới sự nhất trí trong ủy ban về việc các ý kiến đóng góp đã được xử lý xấu tốt ra sao tại ISO.
9. (9) Tiếp theo sự xem xét của ủy ban, tại cuộc gặp giữa các đại biểu tham giam cuộc họp BRM và các đại diện của Standard Norge, một nỗ lực nữa đã được đưa ra nhằm đạt tới sự đồng thuận, nhưng cũng bất thành.
   Chủ tọa của ủy ban có vai trò quan trọng trong việc kiến tạo sự động thuận, tuy nhiên vị chủ tọa đó đã thể hiện rõ chính kiến của mình vào năm 2007, nghĩa là không còn đóng vai trò trung lập. Do đó vị chủ tọa đó phải từ nhiệm trọng trách đứng đầu ủy ban xem xét OOXML và Phó giám đốc điều hành Standard Norge đã phải chủ trì các cuộc họp tiếp theo xem xét vấn đề này trong ủy ban.
   Sự thực là phần lớn các thành viên ủy ban cho rằng các ý kiến đóng góp không được quan tâm đúng mức. Tuy nhiên, như chủ tọa cuộc họp đã nhấn mạnh, các ý kiến của Standard Norge không phải là tuyệt đối. Theo Standard Norge, có nghĩa là quan trong phải có sự linh động để tìm ra giải pháp chấp nhận được ở mức độ quốc tế. Trong các vòng đóng góp ý kiến tại các cuộc họp của ủy ban có nhiều yêu cầu nêu ra bị tuyệt đối hóa tạo ra những phân cách cứng nhắc. Standard Norge cho rằng mọi sự thảo luận tiếp theo là vô ích không đạt được sự đồng thuận trong ủy ban.
10. (10) Kết luận của Standard Norge, căn cứ cuộc họp của ủy ban chúng tôi nhấn mạnh những điều sau đây;
• Cuộc họp của tiểu ban cho thấy đa số phản đối OOXML trở thành chuẩn ISO/IEC. Tuy nhiên Standard Norge phải cân nhắc tổng thể về kết quả cuộc điều trần chính thức, khi đa số đồng thuận yes. Một số lơn những người sử dụng định dạng chuẩn của tài liệu nằm trong số đó, hơn là những người chống lại chuẩn này.
• Có sự thống nhất rằng cần thiết phải cải tiến đề xuất chuẩn và Standard Norge tin rằng việc cải tiến đó sẽ được tiến hành nếu OOXML trở thành chuẩn ISO bây giờ. Công việc xem xét chuẩn sẽ bắt đầu ngay lập tức trong tiểu ban của ISO chịu trách nhiệm về chuẩn này và Na Uy sẽ nắm vị trí tốt nhất để khai thông và tham gia và công việc này. (chuẩn ODF cũng phải trải qua một vài thay đổi kể từ khi được chấp thuận là chuẩn ISO).
• Standard Norge tin tưởng rằng ISO cần phải đánh giá khắt khe về quy trình ‘Fast-track’. Chúng tôi tin rằng công việc với OOXML sẽ được tiến hành tốt hơn nếu nó được bắt đầu như một dự án ISO mới. Vấn đề là, cơ quan đề nghị là ECMA đã được chấp thuận bắt đầu dự án theo ‘Fast-track’. Trong năm 2008 Standard Norge là một trong 12 thành viên của Ban Quản lý Kỹ thuật – ‘Technical Management Board’ (TMB) của ISO, chịu trách nhiệm về công việc chuẩn hóa mà những luật lề và quy định phải tuân thủ. Chúng tôi, với tư cách TMB, đã quyết định thảo luận những kinh nghiệm của việc sử dụng quy trình ‘fast-track’ với ISO/IEC 29500 ngay từ khi bắt đầu. Vấn đề này sẽ được nêu ra tại cuộc họp của TMB vào ngày 3-4 tháng Sáu năm nay.
• Với tư cách là thành viên của ISO chúng tôi còn là thành viên của tổ chức ngang cấp IEC. Việc đó đòi hỏi chúng tôi phải bảo đảm các đề xuất chuẩn mà chúng tôi đang xem xét có thể được thông qua thành chuẩn của ISO và IEC.
Trên cở sở đó Standard Norge tin tưởng rằng đề xuất chuẩn hóa ISO/IEC DIS 29500 Office Open XML với các ý kiến đóng góp mà chúng tôi đã xem xet trong tài liệu có thể được thông qua.
Việc này là rất khó khăn và không có một quyết định dễ dàng cho Standard Norway phải đưa ra. Chúng tôi chịu trách nhiệm về trường hợp kể trên và về những vấn đề đằng sau lá phiếu biểu quết của Standard Norge.



Technorati Tags: DIS29500, OpenXML, OOXML

Câu chuyện Na-uy

Giới thạo tin gần đây đang sôi nổi bàn tán về những "sai phạm" tại Na Uy trong cuộc bầu chọn lần 2 ngày 29 tháng 3 vừa qua:

• OOXML Woes Continue as Norway Files Protest with ISO Relating to its Own Vote
• Asking that Norway's Vote Be Annulled & KEI Statement
• Oil fire in Norway, Microsoft buys another Standards Body

Để giải thích cho sự hiểu lầm chết người này, cơ quan chuẩn Na Uy đã ra thông cáo chính thức Standard Norges behandling av OOXML for avstemming i ISO, bản dịch tiếng Anh tại đây blog của Stephen McGibbon Standard Norge responds to allegations.

Bản dịch tiếng Việt sẽ có sau vài giờ nữa.

Technorati Tags: Standard Norge responds to allegations

Hội thảo OpenXML for Developers tại Hà Nội

Ngày 27 tháng 3 vừa qua, 3 ngày trước khi kết thúc hạn cuối cùng của việc bỏ phiếu cho định dạnh OpenXML ISO/IEC-DIS29500 (nay phải gọi là ISO/IEC 29500 - vì đã được chính thức thông qua, Viện Công nghệ Thông tin và Microsoft Việt Nam đã phối hợp tổ chức Hội thảo OpenXML for Developers. Hội thảo đã thu hút khoảng gần 100 quan khách từ Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Bộ Khoa học Công nghệ, các lập trình viên ở Hà Nội, các nghiên cứu viên của Viện CNTT tham gia.Mở đầu là trình bày của chuyên gia tư vấn Nguyễn Kiên Cường cập nhật về tình hình BRM và điều lệ của cuộc bỏ phiếu lần 2, nêu bật 3 lý do nên ủng hộ chuẩn Open XML:

1. Người sử dụng trên toàn thế giới phải được lựa chọn khuôn dạng dữ liệu phù hợp nhất cho nhu cầu và họ phải được tham gia vào quá trình phát triển của những khuôn dạng đó.
2. Open XML là một trong những khuôn dạng được sử dụng rộng rãi nhất trong những năm sắp tới.
3. Cộng đồng trên toàn cầu đã có những bổ sung Open XML theo quy trình của ISO IEC và nên chuẩn hóa Open XML như là chuẩn quốc tế để tiếp tục ban hành các hướng dẫn về áp dụng và quản lý trong quá trình cải tiến tiếp tục.

Tiếp đó, anh Đặng Văn Đức, trưởng nhóm nghiên cứu sáng tạo công nghệ Microsoft, đã giới thiệu bản dịch tiếng Việt của cuốn sách "OpenXML Explained" của tác giả Wouter van Vugt.

Mang tiêu đề tiếng Việt của cuốn sách là "OpenXML - định dạng đặc tả dữ liệu văn phòng", cuốn sách đã truyền tải những vấn đề của OpenXML qua các định nghĩa cơ bản và những ví dụ cụ thể. Các ví dụ trong cuốn sách này chính là phần minh họa demo cho các bài trình bày OpenXML for Developers được diễn giải rõ ràng. Đặc biệt các diễn giả của Viện CNTT là Nguyễn Trọng Dũng và Nguyễn Hữu Hòa đã dành nhiều thời gian kiểm nghiệm tất cả các demo và ví dụ mẫu. 4 Bài trình bày của Workshop bao gồm: Open XML Architecture, Open XML Packages, Các đặc tả WordprocessingML, SpreadsheetML, PresentationML, DrawingML và XML Programming in .NET đã được các chuyên gia của Viện CNTT và Microsoft Việt Nam trình bày cặn kẽ, minh họa sống động, cụ thể. Đây là một workshop rất có ý nghĩa:

1. Giới thiệu cuốn sách đầu tiên bằng tiếng Việt về định dạng dữ liệu văn phòng bằng OpenXML
2. Giúp các lập trình viên làm quen với cấu trúc, đóng gói và áp dụng của OpenXML.
3. Thảo luận những quan điểm khách quan về việc nên chấp thuận OpenXML thành chuẩn quốc tế.

Office OpenXML trở thành chuẩn ISO

Theo nguồn tin chưa kiểm chứng dẫn nguồn từ Open Malaysia Blog trích kết quả kiểm phiếu từ http://lists.opendocsociety.org/pipermail/members.announce/2008-April/000002.html, đặc tả Office OpenXML đã được thông qua, kết quả như sau

• Các thành viên P-Members: 24/32 Đồng ý = 75% (yêu cầu >= 66.66%)
• Các thành viên P-Members bỏ phiếu trắng không được tính trong lần chọn này. Đó là: Australia, Belgium, France, Italy, Kenya, Malaysia, Netherlands, Spain, Turkey
• Các thành viên bỏ phiếu phản đối là 10/71 Không Đồng ý = 14% (yêu cầu <= 25%). Đó là: Canada, China, Ecuador, India, Iran, New Zealand, South Africa, Venezuela
• Việt Nam trong danh sách 16 nước bỏ phiếu trắng, bao gồm 10 nước P-members kể trên và 5 nước O-members là Argentina, Chile, Luxembourg, Russian Federation, Sri Lanka, Viet Nam
  
  

Đã thông qua!!!

Không phải chuyện cá tháng 4!

Cuộc bỏ phiếu cho định dạng Open Office XML (hay còn gọi là ECMA-376, ISO/IEC DIS29500) đã kết thúc vào nửa đêm ngày 29 tháng 3 năm 2008 giờ Geneva tức 4 giờ sáng ngày 30/3/2008 theo giờ Hà Nội.

Theo lộ trình, ISO sẽ tiến hành kiểm phiếu vào sáng ngày 31/3 tại Geneva và đưa ra kết luận chính thức về kết quả bầu chọn này vào buổi chiều cùng ngày bằng thư điện tử tới tất cả các nước thành viên. Dự kiến ISO sẽ ra thông cáo báo chí chính thức vào 1/4.

Những lá phiếu quan trọng của phe ủng hộ OOXML bao gồm (các nước chữ đậm là P-member)

• Chuyển từ NO (2/9/2007) sang YES: Czech, Denmark, Ireland, Japan, Norway, Philippines, South Korea, Thailand, UK
• Chuyển từ ABSTAIN (2/9/2007) sang YES: Findland, Israel, Luxemburg, Mauritius, Mexico, Peru, Slovenia, Trinidad & Tobago
• Chuyển từ NO (2/9/2007) sang ABSTAIN: France, Malaysia
• Chuyển từ YES (2/9/2007) sang NO: Cuba, Venezuela
• Chuyển từ YES (2/9/2007) sang ABSTAIN: Kenya, Sri Lanka, Turkey

Việt Nam giữ nguyên lá phiếu ABSTAIN.

Kết quả chính thức của giai đoạn Qui trình Nhanh Fast Track của ISO về Office Open XML

ISO đã công bố kết quả chính thức tại web site: http://www.iso.org/iso/pressrelease.htm?refid=Ref1070

Theo luật của ISO/IEC JTC-1:

• 50% tất cả các thành viên P (“participating”) tham gia bỏ phiếu (Có, Không hoặc bỏ phiếu Trắng)
• 66 2/3% trong số các thành viên P đã bỏ phiếu Có hoặc Không phải bầu là Có; và
• Không quá 25% tất cả các nước đã bỏ phiếu Có hoặc Không) (các phiếu Trắng không tính) bỏ phiếu chống.

Kết quả của lần bỏ phiếu này là:

• 87 nước tham gia bỏ phiếu: 69 bỏ phiếu Có hoặc Không (51 nước bỏ phiếu Có, 18 nước bỏ phiếu Không và 18 nước bỏ phiếu Trắng.
• 41 trong tổng số 41 nước thành viên P đã tham gia bỏ phiếu, đạt mức yêu cầu là 50% đối với các nước đó.
• Open XML nhận được 53% (17 trong số 32) theo yêu cầu là 2/3 các nước thành viên P bỏ phiếu có hoặc không, thiếu 5 phiếu (22 phiếu Có trong tổng số 32 phiếu Có/ Không mới đạt được yêu cầu này.
• Tổng số 26% (18 trong số 69 nước) bỏ phiếu không, vượt quá 1 phiếu so với yêu cần cần thiết là 25% số nước đã bỏ phiếu Có/Không bỏ phiếu Không (17 hoặc dưới 17 nước trong số 69 nước bỏ phiếu Có/Không mới đạt được yêu cầu này.

Lưu ý: Trước đây với 32 thành viên của ISO đồng ý định dạng Open Document Format (ODF) 1.0 khi và 15 nước đồng ý định dạng PDF/A-1 tại thời điểm kết thúc quy trình này.

Sau khi tất cả các góp ý nhận được từ các định chế chuẩn quốc gia của các nước thành viên được giải quyết trong giai đoạn BRM bắt đầu từ tháng Hai năm 2008, chắc chắn số lượng các thành viên đồng ý sẽ tăng thêm. Đó là cơ sở cho sự lạc quan của Microsoft.

[Nên xem thêm: Stephen McGibbon đã đưa ra một số biều đồ phân tích và so sánh kết quả bầu giữa Open XML và ODF, minh chứng trực quan cho khẳng định của Microsoft về sự ủng hộ Open XML]

Technorati Tags: Office Open XML , Open Document Format , OOXML , ODF , Ballot Resolution Meeting , ISO , DIS 29500

Công cụ đơn giản để làm việc với tệp XML

Microsoft vừa phát hành XML Notepad 2007 miễn phí, một công cụ không thể thiếu cho những ai đang tìm hiểu và ứng dụng các định dạng XML.

Download tại đây.

Thêm một ứng dụng cho Open XML

AbiWord - một nhà cung cấp ứng dụng mã mở phần mềm xử lý Văn bản trên Linux đã bắt tay vào phát triển tính năng hỗ trợ chuẩn Open XML, theo tin từ http://www.abisource.com/twiki/bin/view/Abiword/OpenXMLImport

Cho đến nay, Open XML đã được hỗ trợ trong AbiWord; iWork; OpenOffice; MS Office; Corel; Gnumeric; iPhone; NeoOffice; Palm reader, mặc dù việc này mới bắt đầu chưa lâu.

Danh sách các phần mềm hỗ trợ Open XML được cập nhật tại trang http://www.openxmlcommunity.org/momentum.aspx#technology tuy chưa được nhiều, đầy đủ và chi tiết như trang liệt kê các phần mềm hỗ trợ ODF tại http://opendocumentfellowship.org/applications nhưng đây là một thời điểm quan trọng cho việc áp dụng hỗ trợ Open XML trong các phần mềm trên nên tảng máy tính (Linux, Apple) hoặc nền tảng thiết bị như iPhone, Palm Reader và dĩ nhiên cả Windows Mobile nữa.

Cùng với thời gian, chắc chắn các giải pháp ứng dụng hỗ trợ Open XML sẽ xuất hiện nhiều hơn. Chúng ta hãy chờ xem và thình thoảng ghé vào trang http://www.openxmlcommunity.org/momentum.aspx#technology. Rất có thể chúng ta sẽ tìm được đúng ứng dụng chúng ta đang cần

Open XML nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ

Microsoft đã ra thông cáo báo chí về sự kiện kết thúc bầu chọn cho Open XML trở thành chuẩn ISO/IEC 29500 hôm 2/9 vừa qua với tiêu đề: Strong Global Support for Open XML as It Enters Final Phase of ISO Standards Process - Open XML nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ trên toàn cầu trong giai đoạn cuối của quy trình chuẩn hóa.

51 quốc gia thành viên của ISO (74%) đã bỏ phiếu "Chấp thuận" trong tổng số 69 quốc gia bỏ phiếu hợp lệ - "Chấp thuận/Không chấp thuận". Cùng với các lá phiếu là rất nhiều góp ý về chuẩn này được gửi về cho ISO. Các định chế chuẩn của nhiều quốc gia cho biết có thể sẽ thay đổi lá phiếu nếu tất cả các góp ý được xem xét và sửa đổi, khi cuộc họp giải quyết kết quả bầu chọn kết thúc vào tháng 3 năm 2008.

Tổng cộng có 87 nước đã bỏ phiếu trong quy trình này, với 51 phiếu "Chấp thuận". Đây là một con số đáng kể nếu so với 32 phiếu chấp thuận khi ODF 1.0 thông qua ISO và 15 phiếu chấp thuận PDF/A-1. Việt Nam một lần nữa bỏ qua cơ hội tham gia vào quy trình chuẩn quốc tế với lá phiếu "trắng" và không có bình luận gửi đến ISO.

Sự tham gia đông đảo của rất nhiều thành viên ISO và sự chấp thuận rộng rãi của các nhà phát triển ứng dụng trên nhiều nền tảng khác nhau như Apple, Novell, Corel, Sun, Microsoft và các cộng đồng phát triển trên Java và Linux là một thắng lợi của ECMA 376: Office Open XML trong quá trình đóng góp vào sự phát triển của Công nghệ thông tin trên toàn cầu.

Tom Robertson, Tổng Giám đốc phụ trách về Tính tương hợp và các Chuẩn của Microsoft phát biểu: "Kết quả sơ loại và sự chấp thuận rộng rãi đối với chuẩn Open XML là một cột mốc đáng ghi nhận trong việc đáp ứng lợi ích của hàng triệu khách hàng trên thế giới. Với kết quả của ngày hôm nay, chúng tôi tin tưởng kết quả cuối cùng vào tháng 3 năm 2008, Open XML sẽ trở thành chuẩn ISO."

Việc xét duyệt để Open XML trở thành chuẩn ISO dựa theo 2 tiêu chí quan trọng:

1. 75% "Chấp thuận" trên tổng số phiếu hợp lệ từ các nước thành viên tham gia bỏ phiếu
2. 2/3 số nước thành viên P- tham gia bỏ phiếu hợp lệ.

Các thông tin về sự chấp thuận chuẩn Open XML tại các cộng đồng lập trình, các công ty có thể tham khảo tại các địa chỉ

• www.openxmlcommunity.org
• www.openxmldeveloper.org

Đây không phải là lần đầu tiên vấn đề tính tương hợp được đề cập đến và tranh luận sôi nổi. Hòa nhập và cạnh tranh là xu thế tất yếu trong giai đoạn phát triển công nghệ thông tin hiện nay. Microsoft đã liên kết với AOL và Yahoo để hòa các mạng tin nhắn nhanh, hay việc hợp tác với Novell về công nghệ ảo hóa, chuẩn định dạng tài liệu và sở hữu trí tuệ, sau đó là Liên Minh Các nhà cung cấp độc lập. Sự kiện chuẩn Open XML được phát triển và bắt đầu được chấp thuận rộng rãi là minh chứng rõ ràng cho xu thế này.

Đặc tả ISO/IEC DIS 29500 Open XML tiếng Việt

Nhằm giới thiệu đặc tả ISO/IEC DIS 29500 Open XML cho đông đảo người Việt, chúng tôi đã lựa chọn phần cơ bản nhất là phần 3 Open XML Primer để dịch ra tiếng Việt. Hy vọng đây sẽ là nguồn tài liệu tra cứu hữu ích dành cho các bạn muốn tìm hiểu về chuẩn Office Open XML. Trong bản dịch, có một số thuật ngữ tiếng Việt có thể chưa chính xác, rất mong các bạn góp ý.
Tải về tại đây:

• File định dạng DOCX (soạn thảo bằng Microsoft Office 2007): Vietnamese OpenXML Primer - FINAL.docx (7.0 MB)
  
• File định dạng PDF: Vietnamese OpenXML Primer - FINAL.pdf (6.9 MB)
  

Một cuốn sách khác về Office Open XML do tác giả Wouter Van Vugt là Open XML Explained đã được giới thiệu trên blog này hiện đang được thỏa thuận bản quyền để dịch tiếng Việt và xuất bản sẽ dành cho các bạn quan tâm đến phát triển ứng dụng trên định dạng Open XML tham khảo.
Microsoft cũng đã phát hành bộ SDK cho Open XML vào đầu tháng 6 năm 2007, các bạn có thể tham khảo bài tổng kết một số trang blog về Microsoft SDK for Open XML của Doug Mahugh tại đây, hoặc trực tiếp từ các trang web của Microsoft:

• Tải SDK tại đây: http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=AD0B72FB-4A1D-4C52-BDB5-7DD7E816D046&displaylang=en
• Tài liệu MSDN về Open XML tại địa chỉ: http://msdn2.microsoft.com/en-us/library/bb448854.aspx
• Gửi yêu cầu hỗ trợ tại địa chỉ: http://forums.microsoft.com/MSDN/ShowForum.aspx?ForumID=1647&SiteID=1

Tiếng Việt trong Open XML

Một vài khiếm khuyết của đặc tả Open XML trong hỗ trợ các ngôn ngữ địa phương khác nhau như tiếng Ả Rập, tiếng Trung v.v... thường hay được sử dụng làm cứ liệu cho lập luận Open XML không đếm xỉa đến các ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh.

Khi đi tìm một ví dụ sử dụng đa ngôn ngữ trong Open XML, tôi bắt gặp trang blog của Doug Mahugh có tiêu đề Open XML Numbering Options đã đề cập đến vấn đề này qua các ví dụ bằng tiếng Nga, tiếng Ả Rập, Hindi, Do Thái, Nhật Bản, Thái Lan và tiếng Việt. Doug còn sử dụng tiếng Việt trong đoạn giải thích về trật tự các số đếm trong lựa chọn đánh số văn bản (Numbering Options), có lẽ vì tiếng Việt thể hiện bằng ký tự La-Tinh nên dễ đọc hơn?

Trong mỗi kiểu danh sách (được chụp lại từ màn hình Word), tôi (Doug Mahugh) chỉ thay đổi một giá trị của thẻ đánh dấu XML: numFmt. Kết quả là các danh sách động sẽ hành xử đúng như người dùng mong muốn. Ví dụ một người Việt nam có thể chèn thêm một mục trước mục hai (2) trong danh sách được đặt khuôn dạng vietnameseCounting, và mục mới thêm vào sẽ được đánh dấu là hai (2), mục hiện thời sẽ mang giá trị ba (3), và cứ thế tiếp tục.

Hoặc là, bạn có thể làm với các định dạng khác bằng cách chèn trực tiếp các tiếp tố được mã cứng. Nhưng khi đó bạn sẽ phải tái tạo lại các tiếp tố mỗi khi thêm hoặc bớt các chỉ mục trong danh sách. Với Open XML, bạn chỉ cần chỉ ra rằng đó là danh sách kiểu vietnameseCounting, và các giá trị sẽ được đánh số thứ tự bằng tiếng Việt.

Tôi đã thử làm điều này với Sun Office 8, nhưng không được, có lẽ vì giao tiếp của Sun Office 8 không cho phép tôi lựa chọn ngôn ngữ tiếng Việt?

Có cần phải “ủng hộ ODF” để “chống lại OOXML”

Jason Matuscow đăng trên blog ngày 27/8 bài viết tiêu đề ODF / Open XML – Technical Specifications Mature Over Time đã lật lại một số sự kiện liên quan đến việc thông qua chuẩn ISO cho định dạng ODF:

8 trong số 32 nước thành viên P đã bỏ phiếu Yes with comments cho ODF. Một số các góp ý bao gồm:

• Viện chuẩn Anh nêu ra một số vấn đề như việc phạm quy đối với quy trình ISO PAS và yêu cầu phải có biện pháp, tham chiếu phi chuẩn tới các đặc tả khác với các chuẩn ISO hiện hành, thiếu đặc tả nén, và những bất cập trong việc tham chiếu tới các đặc tả liên quan tới áp dụng (có nghĩa là các tính năng của Sun/OpenOffice). Không có cuộc họp giải quyết bình luận (BRM) diễn ra sau đó.
  
• Ai Cập nhận xét rằng tại thời điểm đệ trình để thành chuẩn quốc tế ODF đã không có khả năng hỗ trợ các đặc tả ngôn ngữ Ả rập.
  
• Nhật Bán nhận xét, nên chăng đặc tả nên bao gồm các khả năng kỹ thuật để hỗ trợ người tàn tật.
  
• Trung Quốc nhận định ODF nên được tích hợp với bản dự thảo thứ nhất của chuẩn quốc gia Trung Quốc (UDF) và ODF không hỗ trợ các lược đồ do người dùng tự định nghĩa.

Chuẩn ODF không phải là một đặc tả cố định – ISO/IEC 26300 (ODF) không giống với đặc tả phiên bản mới nhất.

• Tiểu ban kỹ thuật về Tài liệu mở của OASIS tiếp tục cải tiến các tính năng của ODF. Phiên bản ODF 1.1 đã ra đời và phiên bản 1.2 đang trong giai đoạn dự thảo. Đây là một minh chứng cho việc các công việc vẫn tiếp tục để bổ sung các tính năng chưa hoàn thiện hoặc thiếu sót trong phiên bản 1.0.
  
• Hướng dẫn về PAS (JTC1N5746) chỉ ra rằng cần tránh những khác biệt nảy sinh với đặc tả của JTC1 trong các phiên bản tiếp theo. Do đó bản hướng dẫn yêu cầu các bên chủ thể của đặc tả cần làm việc chặt chẽ với JTC1 trong quá trình xem xét và sửa đổi các đệ trình của PAS. Phiên bản ODF 1.1 đã không được đệ trình lên JTC1, vậy chúng ta có nên hiểu rằng đặc tả đó chưa đủ hoàn thiện và nên chờ phiên bản 1.2? Và như vậy, câu hỏi mức độ hoàn thiển của đặc tả 1.0?
  
• Tiểu ban kỹ thuật không những chỉ làm việc trên các đặc tả cốt lõi. Có tới 3 tổ chuyên môn chuyên trách các vấn đề về khả năng hỗ trợ người tàn tật, công thức, và metadata. Điều đó chứng tỏ khối lượng công việc cần phải thực hiện để hoàn thiện chuẩn ISO 26300.

Jason bình luận: “Quan điểm của tôi không phải là chỉ trích ODF không nên được thông qua chuẩn. Sự thực là Microsoft đã không cản trở việc đóng góp các đặc tả từ các đối thủ cạnh tranh – không những thế Microsoft còn bỏ phiếu đồng thuận để ISO/IEC ODF được ANSI chấp nhận và thông qua như chuẩn quốc gia. Dễ thấy rằng rất nhiều nỗ lực đã bỏ ra để phản đối một đặc tả ISO/IEC ngày hôm nay. Nói cách khác, khi ODF được đệ trình, trách nhiệm công dân đã không được đề cập đến một cách mạnh mẽ như hôm nay khi phản đối Open XML”

Jason viết tiếp “Vấn đề nằm ở chỗ không nên có những kẻ ném đá giấu tay. Các đặc tả sẽ hoàn thiện cùng với thời gian. Phép thử cho sự tồn tại của ISO/IEC DIS 29500 Open XML là đặc tả đó có được áp dụng bởi các nhà phát triển độc lập hay không? Câu trả lời đối với Open XML là điều không thể phủ nhận – CÓ. Những ứng dụng độc lập đặc tả Open XML dựa trên chuẩn hiện hành đã có và chạy trên các nền tảng Linux, Mac, Palm OS, iPhone và Windows. Các đồng nghiệp của tôi ở Đức vừa cho biết riêng Đức đã có có khoảng hơn 70 ứng dụng đặc tả này. Vậy vấn đề là mức độ hoàn thiện của một đặc tả có thể được minh chứng rằng nó có khả năng được áp dụng hay không.”

Một nhận xét thú vị khi đọc bài này là “Tây cũng có thành ngữ ném đá…” và cảm thấy vừa buồn cười vừa xấu hổ cho những người mượn danh cộng đồng mã nguồn mở để kêu gọi chống lại Open XML, khi đưa ra các luận điểm chẳng có ích lợi gì cho Việt Nam:

• Ngay cả khi chưa hề tìm hiểu về khả năng hỗ trợ ngôn ngữ tiếng Việt trong ODF và thể hiện trong OpenOffice (tôi không thấy bản Sun Office 8 hỗ trợ ngôn ngữ tiếng Việt) họ đã lên tiếng chỉ trích (sau khi cóp nhặt trên Internet) những khiếm khuyết của OOXML trong việc hỗ trợ các ngôn ngữ khác như tiếng Trung Quốc và tiếng A râp. Một tình thần quốc tế cao cả chăng?
  
• Thực sự họ đã làm gì cho ODF ở Việt Nam? Khi không hề có một buổi thảo luận, giới thiệu hay xây dựng ứng dụng trên ODF? Bạn hãy thử vào trang http://www.oss.gov.vn/ và tìm kiếm chữ ODF, kết quả là một số 0 tròn trĩnh.

Có ý kiến cho rằng “cộng đồng mã nguồn mở” không có đại diện http://dev.gentoo.org/~pclouds/blog/#2007-08-31T21_29_02. Tiếc thay, lại có những kẻ mượn danh để đục nước béo cò. Và họ không đủ khả năng để làm ứng dụng ODF ngoại trừ tuyên truyền cho OpenOffice dùng khuôn dạng ODF. Nếu bạn hỏi, có cần phải “ủng hộ ODF” để “chống lại OOXML” chưa chắc bạn đã nhận được câu trả lời.

Microsoft và OpenSource Software

Trong thế giới đa dạng các nhà cung cấp giải pháp và nên tảng khác nhau, khả năng tương hợp là một trong những yếu tố then chốt cho thành công của công nghệ Microsoft, đó chính là lý do Microsoft khai trương trang web http://www.microsoft.com/opensource/default.mspx. Trước đó Microsoft cũng có một số trang web về OpenSource Software

Port 25 – Open Source Software Lab at Microsoft
Codeplex – Microsoft's open source project hosting site
Shared Source – Microsoft's set of programs for sharing source code with customers, partners, governments, researchers, etc.
Microsoft Open Source ISV Forum – offer for OSS ISVs through Microsoft Partner Program